Los Radojewa

Radojewo wraz z okolicznymi wsiami należało od XIII wieku do dóbr cysterek z Owińsk i wraz z Owińskami podzieliło ich los. W 1797 roku rząd pruski przeprowadził kasatę i w charakterze pasera sprzedał dobra innemu paserowi, świeżo nobilitowanemu berlińczykowi, byłemu galanteryjnikowi, Zygmuntowi Otto von Treskowowi (1756-1825). W rękach rodziny von Treskowów pozostawało Radojewo aż do drugiej wojny światowej. Zygmunt Otto von Treskow był założycielem niemieckiej rodziny, która osiadłszy w Wielkopolsce w końcu XVIII wieku, mieszkała tu aż do końca drugiej wojny światowej. Początkowo objęli majątki pochodzące z pruskiej kasaty majątków kościelnych, później dokupili jednak wiele nowych. W różnych okresach posiadali między innymi Owińska, Bolechowo, Radojewo, Strykowo i Grocholin. Von Treskowowie byli jedną z kilku rodzin wielkich niemieckich właścicieli ziemskich w Wielkopolsce, obok chociażby von Jouanneów, von Wilamowitz-Moellendorffów, książąt von Thurn und Taxis, książąt von Schwartzenau, hrabiów von und zu Stolberg-Wernigerode czy też – co trzeba ze smutkiem stwierdzić – zgermanizowanych Radolińskich von Radolinów z Jarocina czy niemieckich Raczyńskich z Obrzycka.

Rososzyca

Eklektyczny, klasycyzujący dwór wystawił zapewne około 1875 roku Piotr Skórzewski. Okazała część środkowa, dwupiętrowa, z oknami zamkniętymi półkoliście i zwieńczona trójkątnym frontonem wznosi się ponad bryłą piętrowego korpusu głównego, przedłużonego po obu stronach nieco niższymi i cofniętymi przybudówkami. Dwór nakryty niemal płaskim dachem.

Rososzyca, czasem pisana Rossoszyca, występuje w dokumentach co najmniej od 1377 roku, kiedy to Mikołaj, podkomorzy kaliski, rozgraniczył ją od dóbr klasztoru ołobockiego. Potem była własnością w części Korabitów Rosowskich, w części Wysockich. W 1579 roku właścicielami Rososzycy byli: Dorota Sieroszewska, Jakub Rosowski oraz Jan i Stanisław Wysoccy. W XVII wieku należała wyłącznie do Rosowskich. Później jednak przeszła w ręce Wierzbowskich, a następnie od XVIII wieku była własnością Chrzanowskich i Skórzewskich, wśród nich Pawła Skórzewskiego, senatora i wojewody kaliskiego. W 1912 roku należała do Piotra Skórzewskiego herbu Drogosław i jego żony Teresy z Czarneckich.

W 1930 roku właścicielem Rososzycy był Paweł Deutschmann. Majątek w 1926 roku liczył 1009 hektarów.

Uzarzewo

Z kręgu artystycznego Stanisława Hebanowskiego pochodzi zbudowany w 1860 roku i potem rozbudowany dwór w Uzarzewie. Ufundowany został przez Józefa Żychlińskiego i przypomina inne eklektyczne rezydencje wiejskie wznoszone w tym czasie w Wielkopolsce, jak Dusina, Biezdrowo, Gorzyczki czy Biedrusko. Choć najczęściej nazywany dworem lub pałacem, w swej pierwotnej formie pozbawionej przybudówek po obu stronach oraz z płytkim trójosiowym ryzalitem w części środkowej zwieńczonym niewysoką attyką, z oknami zamkniętymi półkoliście bliższy był renesansowym willom włoskim. Nawet dobudowana później w jednym z narożników trzykondygnacyjna wieża odpowiada willowym wieżom-belwederom. Niestety w polskiej nomenklaturze wiejskich rezydencji prawie nie używa się określenia willa, choć bardzo często wydaje się ono trafniejsze i lepiej definiujące formę aniżeli nadużywane słowo pałac. Wewnątrz obszerny hol i trójbocznie zamknięty salon umieszczony na osi budowli.

Park otaczający rezydencję zaprojektował sprowadzony do Polski przez hr. Albina Węsierskiego znany z Zakrzewa, Morownicy i Turwi Augustyn Denizot (1836-1910).

Bryła dworu

Pozbawiona plastyczności bryła została „rozrysowana” pseudoryzalitami z bardzo delikatnymi podziałami pilastrowymi wielkiego porządku. Nawet mansardowy dach został ostro „wykreślony”. Przy tak płaskim „graficznym” kształtowaniu elewacji na pierwszy plan wysuwa się rokokowa dekoracja kapiteli pilastrów oraz półokrągłych i trójkątnych przyczółków. Wnętrza reprezentacyjne zlokalizowane na piętrze pozbawione zostały dominanty w postaci centralnego salonu czy sali balowej. Składają się z sześciu stosunkowo niedużych, tej samej wielkości, wydłużonych pomieszczeń pełniących funkcje recepcyjne. Można więc mówić raczej o reprezentacyjnym apartamencie. Fragmenty rokokowej dekoracji opartej na wzorach Franęois de Cuvillies, architekta doby rokoka, należą do najlepszych wykonanych w tym czasie w Polsce. Park otaczający biskupią rezydencję zachowuje jeszcze regularny barokowy układ. Ujawnia się już jednak charakterystyczna dla drugiej połowy XVIII wieku wrażliwość na piękne położenie i elementy krajobrazowe. W parku kopiec widokowy z początku XVIII stulecia zwany Tatarską Górką. Według legendy usypany został przez tatarskich jeńców.

Pierwsza wzmianka

Pierwsza wzmianka dotycząca miejscowości pochodzi z 1251 roku. Wtedy Ciążeń był najprawdopodobniej kasztelanią. Krótko potem przekazany został przez księcia Przemysła I biskupom poznańskim. Otrzymali oni przywilej na założenie targu, urządzanie jarmarków oraz prowadzenie karczmy. W 1504 roku otrzymali nawet przywilej na założenie miasta. Najprawdopodobniej jednak konkurencja niedalekich Pyzdr spowodowała, że do tego nie doszło. W latach 1508-1510 przebywał w Ciążeniu Andrzej Krzycki, wszechstronnie wykształcony humanista i poeta, autor poezji dworskiej i religijnej, erotyków i żartobliwych pieśni pijackich nawiązujących do tradycji średniowiecznej, sekretarz króla Zygmunta Starego, w końcu arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski. Jego płyta nagrobna dłuta Bartłomieja Berecciego znajduje się w gnieźnieńskiej katedrze. Letnią rezydencją biskupów Ciążeń pozostawał do 1818 roku, kiedy odebrany został Kościołowi. Po kasacie majątków kościelnych właścicielem Ciążenia został w 1818 roku hr. Wacław Gutakowski (1790-1882), porucznik słynnego napoleońskiego pułku szwoleżerów gwardii, późniejszy pułkownik wojsk polskich.

posty architektura sosnie wola grabowno jeziorki lekno kokorzyn f 2 posty architektura f 2 wronczyn niepart niechanowo wlasciciele gogolewa gogolewo f 3 posty architektura f 3 krzyzanowo mniszki polanowice wlasciciele siernik siedziba szlachcica f 4 posty architektura f 4 bryla palacu sierniki posadowo lwowek biedrusko f 5 posty architektura f 5 unia wlasciciele tuczna tuczno przybin drozki f 6 posty architektura f 6 sieroszewice wegierce gebice historia gebic kostrzynek f 7 posty architektura f 7 leka wielka krotoszyn wlasnosc krotoszyna osieczna wspomnienie zamku f 8 posty architektura f 8 prawa miejskie potulice dobramysl lubasz poczatki miejscowosci f 9 posty architektura f 9 los radojewa rososzyca uzarzewo bryla dworu pierwsza wzmianka f 10 posty architektura f 10 kleka wszolow ordzin lukowo macew rokosowo f 11 posty architektura f 11 wieszczyczyn labiszyn konarzewo mieszkancy konarzewa jankow f 12 posty architektura f 12 ciekawa forma budowa palacu 3 piaski palczyn mosciska f 13 posty architektura f 13 marcinkowo gorne lenartowice karolew graboszewo czerniejewo f 14 posty architektura f 14 rola zamku leszcze lusowo kopaszewo poczatki kopaszewa f 15 posty architektura f 15 poznan gorczyn wlasciciel folwarku historia popowa smielow budowa palacu 2 f 16 posty architektura f 16 czempin psienie ostrow rudki rydzyna budowa palacu f 17 posty architektura f 17 projekty architekta dzieje rydzyny staniew stara przysieka poczatki dworu f 18 posty architektura f 18 mchy kiaczyn jerka gierlachowo oporowo f 19 posty architektura f 19 dokumentacja oporowa pokrzywnica rucewko sobotka poczatki sobotki f 20 posty architektura f 20 strykowo trzebaw poczatki smielowa wasowo neogotycka rezydencja