Rola zamku

Koncepcja rezydencji połączonej z miastem była ostatnim przejawem dawnej średniowiecznej roli zamku, do którego chronili się mieszkańcy w razie najazdu. Założenie w Czerniejewie kontynuujące starą tradycję powstało, zanim w okresie oświecenia fikcja równości zniszczyła naturalną rolę szlachcica – opiekuna poddanych. W średniowieczu Czerniejewo należało do Górków, później do Radomickich, wreszcie do Lipskich, by przez małżeństwo córki generała Lipskiego przejść na Skórzewskich. W roku 1885 hr. Rajmund Skórzewski ustanowił z dóbr Czerniejewo-Radomice ordynację na zasadzie majoratu. Otrzymał on tytuł hrabiowski na zasadzie primogenitury, to znaczy dziedziczenia jedynie przez najstarszego syna i pod warunkiem, że syn taki urodził się z matki szlachcianki i pozostawał właścicielem ordynacji Czerniejewo-Radomice. Ostatnim właścicielom Czerniejewa był czwarty ordynat na Czerniejewie i Radomicach hr. Zygmunt Skórzewski, będący jednocześnie właścicielem dóbrłabiszyńskich z pięknym pałacem w Lubostroniu. W 1939 roku właścicielem Czerniejewa był hr. Zygmunt Skórzewski. Majątek wraz i folwarkami w 1926 roku liczył 6310 hektarów i miał gorzelnię.

Leszcze

Duży piętrowy dwór z końca XIX wieku, z efektowną, masywną, czteroboczną wieżą w narożniku elewacji ogrodowej. Na osi fasady pozorny ryzalit zwieńczony trójkątnym, lekko ściętym na narożach szczytem i poprzedzony szerokim gankiem filarowym wejścia o dość ciężkich proporcjach. Po bokach parterowe przybudówki. Dwór nakryty dachem mansardowym, a wieża czterospadowym dachem wklęsłowypukłym zwieńczonym iglicą.

Leszcze w 1881 roku były własnością Huldy von Wienskowskiej – zapewne Niemki – i do drugiej wojny należały do Niemców. W 1926 roku były własnością Kurta Reisswitza, a potem Eriki Friede.

W 1939 roku właścicielką Leszcz była Niemka Erika Friede. Majątek w 1926 roku liczył 456 hektarów.

Lusowo

Dwór na wysokim brzegu Jeziora Lusowskiego, o spokojnej prostej bryle, z wieloboczną neogotycką wieżą i neogotyckimi elementami dekoracyjnymi, na rzucie prostokąta ze skrzydłem o wysuniętych poza linię obu fasad ryzalitach zawierającym salę balową. Dwór został zbudowany na murach i piwnicach poprzedniej budowli w latach pięćdziesiątych XIX wieku dla Pauliny z Objezierskich baronowej von Richthofen. Dobudowa skrzydła z salą balową nastąpiła na przełomie XIX i XX wieku i została dokonana przez ówczesnego właściciela Hermanna von Palma.

Pierwsze wzmianki dotyczące Lusowa sięgają XII wieku, kiedy to w 1145 roku książę Mieszko Stary, po zwycięstwie pod Poznaniem nad swym bratem Władysławem, nadał Lusowo kapitule poznańskiej, w której rękach pozostawało aż do konfiskaty dokonanej przez Prusaków w końcu XVIII wieku. Sprzedane Objezierskim herbu Nałęcz przeszło przez małżeństwo w ręce baronów von Richthofen. Po śmierci Heinricha Wilhelma von Richthofena trafiło w ręce von Palmów. W 1913 roku było własnością antypolskiej Komisji Kolonizacyjnej. Po pierwszej wojnie majątek został rozparcelowany, a jego część zwaną Batorowo wraz z dworem kupił w 1920 roku gen. Józef Dowbór-Muśnicki, naczelny dowódca powstania wielkopolskiego, który zmarł w 1937 roku i został pochowany na tutejszym cmentarzu. Jego córka Agnieszka została rozstrzelana przez Niemców w Palmirach, a córka Janina przez Rosjan w Katyniu.

W 1939 roku Lusowo było własnością rodziny gen. Dowbora-Muśnickiego. W roku 1926 majątek liczył 238 hektarów.

Kopaszewo

Obszerny, piętrowy pałac nakryty dachem naczółkowym, z okazałym portykiem jońskim wielkiego porządku zwieńczonym trójkątnym frontonem. W fasadzie ogrodowej opilastrowany ryzalit również zwieńczony trójkątnym frontonem. Pałac w obecnym swym kształcie pochodzi z odbudowy dokonanej w 1892 roku po pożarze pierwotnego domu, wybudowanego w roku 1800 przez Skórzewskich. Z pierwotnego wnętrza zachowała się sień i salon na osi. W salonie dwa piece empirowe z datami „1800″. Niektóre pomieszczenia sklepione. Na frontonie pierwotnego pałacu znajdował się oryginalny napis „Każdy w swoim guście”, któremu nie sposób odmówić pewnej racji. Park z początku XIX wieku przekształcony w drugiej połowie stulecia przez znanego projektanta ogrodów Francuza Augustyna Denizot (1836-1910), autora ogrodów między innymi w Zakrzewie, Turwi i Morownicy.

Początki Kopaszewa

Kopaszewo występuje w dokumentach co najmniej od 1386 roku. Przed rokiem 1714 należało do Zakrzewskich. Od 1714 do 1844 roku stanowiło własność i siedzibę Skórzewskich. Tu w 1831 roku przebywał Mickiewicz. Ponoć siadywał pod nie istniejącym dziś dębem, rozmyślając, jak przeprawić się pod Żerkowem na teren Królestwa Polskiego, by dołączyć do powstania. W 1844 roku gen. Dezydery Chłapowski kupił Kopaszewo dla swego najmłodszego syna Kazimierza. Kazimierz Chłapowski (1832-1916), wzorowy gospodarz, odbył podróż po Anglii i Francji dla zapoznania się z najnowocześniejszą gospodarką rolną. W Paryżu zbliżył się do polityków z Hotel Lambert książąt Czartoryskich, a później w Wielkopolsce stanął na czele tak zwanych ultramontanów, głosząc konieczność bezwarunkowego posłuszeństwa Kościołowi i współpracy z nim w kwestii narodowej. Był członkiem Izby Panów i wiceprzewodniczącym Kota Polskiego w Sejmie Pruskim, komandorem papieskiego Orderu św. Grzegorza, wielkim wrogiem pojedynków. Opublikował na ten temat broszurę Pojedynki a Liga ku ochronie czci i honoru. Kopaszewo pozostawało w ręku Chłapowskich aż do drugiej wojny światowej. Ostatni właściciel Kopaszewa Mieczysław Chłapowski (ur. 1874), komandor Polonia Restituta i orderu Grzegorza Wielkiego, został rozstrzelany przez Niemców na rynku w Kościanie 23 października 1939 roku.

W roku 1939 właścicielem Kopaszewa był Mieczysław Chłapowski. Majątek w 1926 roku liczył 618 hektarów.

posty architektura sosnie wola grabowno jeziorki lekno kokorzyn f 2 posty architektura f 2 wronczyn niepart niechanowo wlasciciele gogolewa gogolewo f 3 posty architektura f 3 krzyzanowo mniszki polanowice wlasciciele siernik siedziba szlachcica f 4 posty architektura f 4 bryla palacu sierniki posadowo lwowek biedrusko f 5 posty architektura f 5 unia wlasciciele tuczna tuczno przybin drozki f 6 posty architektura f 6 sieroszewice wegierce gebice historia gebic kostrzynek f 7 posty architektura f 7 leka wielka krotoszyn wlasnosc krotoszyna osieczna wspomnienie zamku f 8 posty architektura f 8 prawa miejskie potulice dobramysl lubasz poczatki miejscowosci f 9 posty architektura f 9 los radojewa rososzyca uzarzewo bryla dworu pierwsza wzmianka f 10 posty architektura f 10 kleka wszolow ordzin lukowo macew rokosowo f 11 posty architektura f 11 wieszczyczyn labiszyn konarzewo mieszkancy konarzewa jankow f 12 posty architektura f 12 ciekawa forma budowa palacu 3 piaski palczyn mosciska f 13 posty architektura f 13 marcinkowo gorne lenartowice karolew graboszewo czerniejewo f 14 posty architektura f 14 rola zamku leszcze lusowo kopaszewo poczatki kopaszewa f 15 posty architektura f 15 poznan gorczyn wlasciciel folwarku historia popowa smielow budowa palacu 2 f 16 posty architektura f 16 czempin psienie ostrow rudki rydzyna budowa palacu f 17 posty architektura f 17 projekty architekta dzieje rydzyny staniew stara przysieka poczatki dworu f 18 posty architektura f 18 mchy kiaczyn jerka gierlachowo oporowo f 19 posty architektura f 19 dokumentacja oporowa pokrzywnica rucewko sobotka poczatki sobotki f 20 posty architektura f 20 strykowo trzebaw poczatki smielowa wasowo neogotycka rezydencja